Στη Θάλασσα των Κοραλλιών

Μια από τις ομορφότερες θαλάσσιες τοποθεσίες του νoτίου Ειρηνικού, η Θάλασσα των Κοραλλιών, εκτείνεται ανάμεσα στην Αυστραλία και τη Νέα Καληδονία.

Μια έκταση διάσπαρτη από κοραλλιογενείς υφάλους, ατόλες και νησίδες που εμφανίζονται, μεταβάλλονται και εξαφανίζονται ανάλογα με τα κέφια των καλοκαιρινών κυκλώνων.

Ένα ταξίδι για ελεύθερη κατάδυση, φωτογραφία και ψαροτούφεκο στη Θάλασσα των Κοραλλιών, ήταν αυτό που λέγαμε «όνειρο ζωής». Ένας όρος μάλλον βαρύς, στον οποίο εμπεριέχεται σε μεγάλο ποσοστό η έννοια του ανέφικτου. Οικονομικό κόστος, πτήσεις χιλιάδων μιλίων, αεροπλάνα και βαπόρια, ο απέραντος, άγνωστος ωκεανός με τα τεράστια σουέλ, τις άγριες θάλασσες και τους εξίσου άγριους κατοίκους, αποτελούσαν τροχοπέδη.

Ώσπου ήρθε εκείνη η μαγική στιγμή της υπέρβασης. Ξαφνικά, όλα έδειξαν διαφορετικά. Το ταξίδι, ο ωκεανός και οι καρχαρίες του έγιναν το κίνητρο. Ήταν εξάλλου πάντοτε υπέροχα!

Μορφολογικά, πρόκειται για εξάρσεις με κοραλλιογενή υφή που αναδύονται από τα βάθη του ωκεανού για να ξαναγκρεμιστούν πίσω σ' αυτόν με κάθετους τοίχους πολλών εκατοντάδων μέτρων.

Οι ύφαλοι και οι ατόλες στην κορυφή των συστημάτων κατά κανόνα σχηματίζουν αβαθείς, σμαραγδένιες λιμνοθάλασσες που περιβάλλονται από ένα κοραλλιογενές φράγμα, πριν από την ανοιχτή θάλασσα.

Πανέμορφα κομμάτια βυθού, πλούσια σε χρώματα, θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα, αποτελούν το άπιαστο όνειρο. Το «Holly Grail» (Ιερό Δισκοπότηρο) κάθε υποβρύχιου εξερευνητή και λάτρη της θαλασσινής περιπέτειας! Τα ονόματά τους, εξωτικά όσο και οι ίδιες οι τοποθεσίες: Diamond Islands, Elizabeth and Lihou reef marine Reserves, Flinter's Key, Marion reef, Dart reef, Shark and Osprey reefs και πολλοί ακόμη τροπικοί ύφαλοι, κάποιοι απάτητοι για χρόνια.

Ύφαλος Οσπρεϊ

Ο βορειότερος ύφαλος της Θάλασσας των Κοραλλιών είναι ίσως και ο πιο εντυπωσιακός. Με απαράμιλλη φυσική διαμόρφωση και τοποθετημένος στο σημείο συνάντησης του Ειρηνικού με τον Ινδικό ωκεανό, με ισχυρά ρεύματα και έντονα φυσικά φαινόμενα σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, αποτελεί πόλο έλξης σχεδόν για όλα τα πλάσματα του ωκεανού και μάλιστα στα μεγαλύτερά τους μεγέθη.

Ο ύφαλος Οσπρεϊ (Osprey reef) βρίσκεται σε νότιο γεωγραφικό πλάτος 130 50' και γεωγραφικό μήκος 1460 35', περίπου 330 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πόλης Κερνς της πολιτείας του Κουίνσλαντ (Queensland), 150 χιλιομέτρα ανοιχτά από το θαλάσσιο πάρκο του Great Barrier Reef και 550 χιλιόμετρα βορειοδυτικά των πάρκων Goringa-Herald and Lihou Reef National Nature Reserves.

Πρόκειται για έναν απομονωμένο ωκεάνιο ύφαλο. Το σχήμα του είναι ελλειπτικό, σχεδόν ρομβοειδές και έχει έκταση 195 τ.χλμ. Το μήκος του είναι 25 χλμ. και το πλάτος του περίπου 12 χλμ. Κανένα σημείο του δεν βρίσκεται έξω από το νερό, αν και σε αρκετές περιπτώσεις οι κοραλλιογενείς σχηματισμοί φτάνουν λίγα εκατοστά πάνω από την επιφάνεια.

Αναδυόμενος από ένα ηφαιστειακό υποβρύχιο βουνό, ο ύφαλος σχηματίζει απότομους «τοίχους»: τα νερά γύρω από τον Οσπρεϊ γκρεμίζονται σε βάθος 1.000 μέτρων, σε μικρή απόσταση από τις άκρες του υφάλου. Αντίθετα, η λιμνοθάλασσα στο κέντρο του είναι ένα πανέμορφο, φιλικό περιβάλλον. Σχεδόν εντελώς αποκομμένη από την ανοιχτή θάλασσα -υπάρχει μόνο ένα πέρασμα στα δυτικά- με μέγιστο βάθος 30 μ., σχηματίζει ένα ξεχωριστό οικοσύστημα χρωμάτων, χλωρίδας και πανίδας. Στα διαλείμματα ανάπαυλας εκεί από την αγριάδα του ωκεανού, την ονομάσαμε «Παιδική Χαρά».

Ο Οσπρεϊ ριφ αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα ωκεάνιου υφάλου, με σπάνιες τοπογραφικές ιδιαιτερότητες και πληθυσμούς μεγάλων ειδών ψαριών που δεν απαντούν εύκολα αλλού. Η απομακρυσμένη τοποθεσία, ελάχιστα προσβάσιμη στη διάρκεια του χρόνου και η έλλειψη αλιευτικής πίεσης που απορρέει από αυτό το γεγονός, έχουν συμβάλει σοβαρά στη δημιουργία ή μάλλον στη διατήρηση μιας από τις τελευταίες ανεξερεύνητες ζούγκλες του πλανήτη. Ένας ξεχασμένος υποβρύχιος παράδεισος.

Στα νερά γύρω από τον ύφαλο συχνάζουν φάλαινες φυσητήρες, φάλαινες-πιλότοι, αρκετά είδη δελφινιών, φαλαινοκαρχαρίες, μάντα, μάρλιν και ιστιόψαρα (μεγάλα ωκεάνια ζαργανοειδή που μοιάζουν με ξιφία) και βέβαια... καρχαρίες. «Αυτόχθονες», από όλα τα είδη, στα μεγαλύτερα μεγέθη, σε απίστευτους αριθμούς.

Η παρουσία των καρχαριών συνδυασμένη με την ύπαρξη μεγάλων κοπαδιών από τόνους και μπαρακούντα έχει αποτέλεσμα ο ύφαλος Οσπρεϊ να είναι ένας από τους καλύτερους προορισμούς των εραστών της περιπέτειας, της υποβρύχιας κινηματογράφησης, φωτογραφίας και ψαρέματος. Ο ύφαλος Οσπρεϊ θεωρείται το καλύτερο μέρος στον πλανήτη γι' αυτούς που ενδιαφέρονται να κολυμπήσουν με τους «υπέροχους άγριους». Αλλά αυτό θα το δούμε στην πορεία...

Τροπική βορειοανατολική Αυστραλία

Έπειτα από σχεδιασμό μηνών, μια ομάδα εννέα Ελλήνων βρεθήκαμε να ταξιδεύουμε με προορισμό τους υφάλους Σαρκ (Shark) και Οσπρεϊ, στις εσχατιές της αυστραλιανής ηπείρου. Ένα ταξίδι μεγάλο, με όλα τα μέσα. Αρχικά, περίπου τριάντα ώρες πτήσης ήταν το εναέριο κομμάτι, μέχρι την πόλη Κερνς (Cairns). Το Κερνς είναι μια μεγάλη τουριστική πόλη του τροπικού βόρειου Κουίνσλαντ, που θεωρείται από πολλούς η «πύλη της περιπέτειας». Οι σέρφερ βρίσκουν εκεί μεγάλα, ωκεάνια κύματα, οι δύτες οργανωμένα καταδυτικά ταξίδια στο Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο και τη Θάλασσα των Κοραλλιών. Όσο για τους κάθε λογής φυσιοδίφες και εξερευνητές της στεριάς, το διάσημο rainforest (δάσος βροχής) στα βορειότερα με την άγρια πανίδα και τα μοναδικά στον πλανήτη είδη του είναι εγγύηση για μοναδικές εμπειρίες.

Αυτό ήταν το δεύτερο μέρος του ταξιδιού: πέντε ώρες με ναυλωμένο λεωφορειάκι μέσα στο τροπικό δάσος. Απίστευτη εμπειρία! Καγκουρό πηδούσαν στο οδόστρωμα, κροκόδειλοι στα ρυάκια, ενώ μας είπαν ότι η βραδινή οδήγηση σ' αυτόν το δρόμο είναι από επικίνδυνη έως ανέφικτη, εξαιτίας των άγριων ζώων που συνεχώς τον διασχίζουν... Αυτός μάλιστα ήταν ο καινούργιος δρόμος, 330 χλμ. άσφαλτος. Υπάρχει και η παραθαλάσσια διαδρομή, 250 χλμ., η οποία όμως είναι off-road στο μεγαλύτερο κομμάτι της και προτείνεται για εκδρομή με 4x4. Εμείς ήμασταν εκεί για άλλο λόγο: τα αγριόψαρα των υφάλων του ωκεανού!

Το τελευταίο σημείο πολιτισμού σ' αυτή την τροπική πλευρά της Αυστραλίας είναι το Κουκτάουν (Cooktown). Ένα χωριουδάκι χτισμένο πάνω στη θάλασσα, μέσα σε μανγκρόβια βλάστηση και κανάλια που χάνονται στην ενδοχώρα. Εδώ πρωτοπάτησε το πόδι του λευκός στην Αυστραλία: ο διάσημος για τις ανακαλύψεις του σ' αυτό το κομμάτι του πλανήτη κάπτεν Τζέιμς Κουκ, εξ ου και το όνομα. Βορειότερα από το Κουκτάουν υπάρχουν μόνο εκτάσεις ζούγκλας, ερήμου και άγριας φύσης, παράξενης σαν την ίδια την ήπειρο.

Από το Κουκτάουν επιβιβαστήκαμε στο πλοίο που για τις επόμενες 10 μέρες θα ήταν το σπίτι και ο οδηγός μας σε αυτή την εμπειρία ζωής στον ωκεανό.

Βουτιές στον ύφαλο

Ο υποβρύχιος επισκέπτης αυτών των υφάλων στην πρώτη του επαφή, ειδικά αν αυτή συνδυάζεται με το τζετ λαγκ του τεράστιου ταξιδιού, νιώθει ότι κολυμπάει μέσα σε μια ευχάριστη, ζεστή, πολύχρωμη παραίσθηση. Σ' ένα υποβρύχιο παραμύθι. Στην πιο πεζή περίπτωση σ' ένα ντοκιμαντέρ του BBC... Κοράλλια σε όλες τις αποχρώσεις, τα ψάρια το ίδιο, παντού.

Είδη διάσημα, αφήνουν τον δύτη να τα πλησιάσει σε απόσταση επαφής. Ναπολέοντες (maori wrasse/opthalmolepis linolatus), πέστροφες των κοραλλιών (coral trout/prectropomus laevis), καραγκίδες (giant trevally/caranx ignobilis), μπαρακούντα (sphyraena sphyraena), σε μεγάλα μάλιστα μεγέθη, είναι ένα θέαμα εκπληκτικό και πρωτόγνωρο για τον στερημένο από τέτοια Μεσογειακό δύτη.

Ο πλούτος της ζωής και η καθαρότητα αυτών των νερών είναι κάτι το ανεπανάληπτο. Ας ελπίσουμε ότι θα παραμείνει έτσι. Η δύναμη του ωκεανού αποτελεί εγγύηση γι' αυτό, αν και ο άνθρωπος έχει δείξει συχνά στο παρελθόν την ικανότητά του στην αυτοκαταστροφή...

Χορεύοντας με τους καρχαρίες

Τη δεκαετία του '70, σε ιδιαίτερα εμπνευσμένες στιγμές της κρατικής τότε τηλεόρασης, είχαν προβληθεί τα υποβρύχια ντοκιμαντέρ του Ζακ-Ιβ Κουστό. Σ' αυτά είχαμε θαυμάσει τους δύτες του «Καλυψώ» να κολυμπούν με άνεση ανάμεσα στους καρχαρίες, δείχνοντάς μας την αληθινή ταυτότητα του υπέροχου ζώου: ένας παρεξηγημένος άγριος. Δυστυχώς, λίγα χρόνια μετά, ο σκηνοθέτης Στίβεν Σπίλμπεργκ με τα «Σαγόνια του καρχαρία» έκανε τεράστια επιτυχία και μια αντικαρχαριακή υστερία ξέσπασε στον πλανήτη Γη!

Στις μέρες μας, με την περιβαλλοντική συνειδητοποίηση του ανθρώπου να κυριαρχεί, οι πεποιθήσεις δείχνουν ν' αλλάζουν, αν και ο μέσος θνητός εξακολουθεί να θεωρεί τον καρχαρία ένα αιμοβόρο τέρας.

Η εμπειρία να κολυμπήσουμε στον ίδιο χώρο μαζί τους, σ' ένα από τα πιο «δικά» τους κομμάτια του πλανήτη, ήταν αφυπνιστική. Ο αρχικός φόβος μετατράπηκε σε δέος, μετά σε σεβασμό, στο τέλος σε θαυμασμό γι' αυτό το απόλυτα υδροδυναμικό πλάσμα που κολυμπάει αρμονικά και κυρίαρχα στον ωκεανό χιλιάδες χρόνια τώρα. Καμιά στιγμή, ακόμη και όταν κυνηγήσαμε ψάρια για τροφή μέσα στους δικούς τους κυνηγότοπους, δεν νιώσαμε εχθρότητα, παρά μόνο ανταγωνισμό για τη λεία.

Αν και με τέτοιους πληθυσμούς έχουν σίγουρα διατροφικό πρόβλημα, ήταν εκεί μόνο για τα ψάρια. Τους θαυμάσαμε, τους κινηματογραφήσαμε και τους φωτογραφήσαμε κολυμπώντας ανάμεσά τους και σε μια διαισθητική σχέση που αναπτύχθηκε, στιγμιαία μας άφησαν να καταλάβουμε ότι ήμασταν προνομιούχοι.

Έστω και γι' αυτή την απειροελάχιστη χρονική μονάδα αρχέγονες μνήμες μας πλημμύρισαν και ξανανιώσαμε το δέσιμο του ανθρώπου με τη φύση. Πώς θα ήμασταν αν δεν είχαμε αμετάκλητα ξεμαγευτεί. Γι' αυτή την ευτυχισμένη στιγμή άξιζε αυτό το μεγάλο ταξίδι, αλλά κι αυτά που ελπίζουμε να ακολουθήσουν. Θα το ξανακάνουμε με την πρώτη ευκαιρία...

Πηγή